De kracht van water: Bouwen aan een toekomstbestendige Blue Economy
Water maakt leven mogelijk en is onmisbaar voor voedsel, klimaat, energie en economie. Toch behandelen we onze oceanen vaak als onuitputtelijk, terwijl de druk toeneemt: jaarlijks belandt 11 miljoen ton plastic in zee en meer dan een derde van de vissoorten wordt overbevist. Gelukkig laten steeds meer pioniers zien dat water en economie in balans kunnen zijn. Stichting DOEN zet zich daarom in voor een regeneratieve Blue Economy, die niet uitput, maar herstelt.
Wat is een regeneratieve Blue Economy?
De regeneratieve Blue Economy gaat over het actief herstellen van oceanen, rivieren en kustgebieden. Ondernemers gebruiken wat de oceaan biedt en dragen tegelijk bij aan herstel van natuur en biodiversiteit. Dat gebeurt bijvoorbeeld via, zeewierboerderijen, oester- en mosselen kweek, kustbescherming of koraalrif-, mangrove- of zeegrasherstel. Ook ontstaan er nieuwe materialen van algen en zeewier, zoals bioplastics, natuurlijke textielverf of een natuurlijk groeimiddel voor planten, als alternatief voor vervuilende grondstoffen. Zo levert de zee niet alleen economische waarde op, maar wordt ze ook sterker en gezonder.
Waarom nu?
Door klimaatverandering, schadelijke economische activiteiten en vervuiling raakt de oceaan uit balans. Water verzuurt en warmt op, koraalriffen verdwijnen en de biodiversiteit neemt af. Tegelijk is een groot deel van de wereldbevolking afhankelijk van de zee voor voedsel en inkomen. Noortje van Heijst, Impact Investment Manager DOEN Participaties: “Lang hebben we vooral naar oplossingen op land gekeken. Terwijl de oceaan een enorme rol speelt in klimaat, voedsel en leven. Zonder gezonde zee is er geen gezonde planeet. Omdat de oceanen van niemand zijn, voelen niet veel mensen zich verantwoordelijk. Daardoor blijft herstel vaak achter. Juist daarom zijn investeringen en samenwerking extra belangrijk.”
Wat doet DOEN?
De regeneratieve Blue Economy is een relatief jonge sector met veel ruimte voor innovatie en positieve impact. Voor veel vernieuwende initiatieven is het lastig om financiering te vinden. Juist in die vroege fase kan DOEN verschil maken en helpen deze ontwikkeling op gang te brengen. Wij bieden flexibele financiering en durven risico te nemen. Vanuit Stichting DOEN ondersteunen we vroege fase impactondernemers en organisaties die de sector en het netwerk helpen ontwikkelen. In Europa, Oost-Afrika en op de CAS-BES-eilanden (Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Vanuit DOEN Participaties investeren we in impact ondernemers in Noordwest-Europa.
Kansen voor herstel én inkomen
Herstel van de oceanen kan samengaan met economische kansen voor lokale gemeenschappen. Maaike Broekhuis, programmamanager Stichting DOEN: “We kunnen natuurherstel combineren met inkomen. Denk aan zeewierboerderijen die biodiversiteit versterken en tegelijk werk bieden. Of oesterkwekerijen die voedsel opleveren en zeewater zuiveren, CO2 opslaan en natuurlijke riffen vormen. Zulke oplossingen helpen mens en natuur tegelijk.”
Leren wat werkt
Een van de uitdagingen is dat er nog onvoldoende data beschikbaar is over wat werkt en niet werkt. Maaike: “Via ons netwerk brengen we mensen bij elkaar, om gezamenlijk kansen op te pakken en werk te coördineren. Zelf doen we ook deep dives in specifieke sectoren, zoals zeewier en kustbescherming. Zo bouwen we stap voor stap aan een sterker ecosysteem.” Door kennis te delen en samen te werken, groeit de sector sneller en gerichter.
Tips van Maaike en Noortje
1. Kijk de documentaire Ocean with David Attenborough of De Wilde Noordzee
Noortje: “Deze documentaires laten op een prachtige manier zien dat oceanen een sleutelrol spelen in klimaatverandering en de leefbaarheid van de kustgebieden. Je kunt ze bekijken via Disney+ en op NPO Start.”
2. Kies voor producten van zeewier
Noortje: “Zeewier herstelt biodiversiteit, slaat CO2 op en je kunt het op vele manieren gebruiken. Gebruik het bijvoorbeeld eens als ingrediënt in je maaltijd, koop een mooie wollen muts geverfd met zeewierverf of kies een verpakking gemaakt van zeewier in plaats van plastic.”
3. Gebruik zonnebrand van Food for Skin
Maaike: “Wat voor materialen en ingrediënten gebruik je en welke route hebben die afgelegd? Wees je wat meer bewust van wat je eet, maar ook wat voor zonnebrand je bijvoorbeeld op je huid smeert voordat je in zee gaat zwemmen. De zonnebrand van Food for Skin is oceaanvriendelijk.”
Op weg naar een nieuwe balans
De Blue Economy groeit stap voor stap naar een sector die draait om herstel, samenwerking en toekomstbestendigheid. Waar ondernemers werken mét de natuur en ecosystemen sterker achterlaten dan ze waren. Met meer financiering voor oplossingen, meer betrokkenheid van kustgemeenschappen en meer bewustzijn bij het grote publiek ontstaat echte verandering.
De UN Ocean Decade (2021–2030) laat zien dat die beweging al is begonnen. Wereldwijd werken mensen samen aan een schone, gezonde en veerkrachtige oceaan. Dat geeft hoop: voor de zee, voor de mensen die ervan leven en voor de toekomst van onze planeet.